Oorlog aan den oorlog

image   
Een van de meest bekende en indrukwekkende anti oorlogsboeken is Krieg dem Kriege! van de anarchist en pacifist Ernst Friedrich. Oorlog aan de oorlog! bevat zo'n 180 gruwelijke fotobeelden uit de Eerste Wereldoorlog met scherpe commentaren het Duits, Engels, Frans en Nederlands. De auteur omschreef zichzelf niet als ‘Duitser’ maar als ‘mens’. Hij droeg zijn boek op aan de ‘mensen van alle landen’ en dit tegen ‘alle oorlogsdwepers, planners en leiders van slachtpartijen’. De foto’s tonen ondermeer close-ups van zwaar verminkte gezichten, van soldaten met weggeschoten neuzen, ogen, aangezichten en kinnen.

In 1925 richtte Friedrich het Ersten internationales Anti-Kriegsmuseum op in Berlijn als reactie op de gruwelijkheden van de Eerste Wereldoorlog. Vele duizenden soldaten met dergelijke ‘gueules cassés’ lagen op dat ogenblik nog als hopeloos verminkten weg te kwijnen in ziekenhuizen. In 1933 werd zijn boek door de nazi’s verbrand, zijn museum vernietigd en Ernst Friedrich zelf gevangen gezet en gefolterd. Toch overleefde hij de waanzin, hij vluchtte naar Frankrijk en Nederland, en bleef de rest van zijn leven actief in de pacifistische beweging. In 1982 richtte zijn kleinzoon het Anti-Kriegsmuseum in Berlijn weer op. Tot vandaag kan men er de afstotelijke fotoverzameling van Ernst Friedrich bekijken.